شینه كه در زبان صنعت برق به آن باسبار هم گفته مى شود، يک قطعه هادى با سطح مقطع بالا است كه براى انتقال و توزيع برق در تابلو هاى برق صنعتى و ساختمانى به كار مى رود. اين قطعه معمولا از جنس مس يا آلومينيوم ساخته مى شود و به شكل ميله، تسمه يا صفحه در تابلو نصب مى گردد. شينه ها نقش كليدى در انتقال جريان هاى زياد، افزايش ايمنى، كاهش تلفات و منظم كردن مسير برق دارند و به همين دليل در اكثر تابلو هاى فشار ضعيف و فشار متوسط به عنوان يك بخش ضرورى مورد استفاده قرار مى گيرند.
در مقايسه با سيم هاى معمولى، شينه توانايى بسيار بالاتر در انتقال جريان برق دارد و به دليل سطح مقطع عريض، گرما را بهتر تخليه مى كند. به همين دليل در تابلو هاى اصلى كه چندين مصرف كننده وجود دارد و جريان هاى بالا عبور مى كند، شينه كشى به عنوان مناسب ترين روش انتقال و تقسيم برق شناخته مى شود.
پیشنهاد مطالعه: ایمنی در شوک الکتریکی باسداکت
انواع شينه از نظر جنس
شينه مسى
- بهترين رسانايى الكتريكى
- مقاومت حرارتى بالا
- مناسب براى جريان هاى سنگين
- عمر طولانى و پايدارى بيشتر
شينه آلومينيومى
- وزن كمتر
- قيمت پايين تر نسبت به مس
- رسانايى كمتر اما قابل قبول
- مناسب براى بسيارى از تابلو هاى توزيع
انواع شينه از نظر شكل
- شينه تخت (تسمه اى)
- شينه ناودانى
- شينه نبشى
- شينه قوس دار براى مسير هاى خاص
شكل شينه براى تحمل جريان، جلوگيرى از لرزش و توزيع متقارن نيرو بسيار اهميت دارد.
چرا شينه كشى در تابلو برق اهميت دارد؟
در تابلو هاى برق، امنيت، نظم، تحمل جريان بالا و جلوگيرى از گرم شدن بيش از حد، عوامل بسيار مهمى هستند. به همين دليل استفاده از شينه به عنوان ستون فقرات توزيع برق اهميت ويژه دارد.
برخلاف سيم ها كه سطح مقطع محدود دارند، شينه به دليل سطح مقطع گسترده باعث عبور جريان به شكل يكنواخت مى شود و از داغ شدن بخش هاى تابلو جلوگيرى مى كند. همچنين اتصالات بين مدار ها، كليد ها و تجهيزات با شينه بسيار استاندارد تر و منظم تر انجام مى شود.
مزاياى شينه كشى در تابلو برق
شينه كشى يكى از مطمئن ترين و بهترين روش هاى انتقال برق در تابلو ها است. مهم ترين مزاياى آن شامل موارد زير است:
۱. تحمل جريان هاى بالا
شينه به دليل سطح مقطع زياد، بدون داغ شدن مى تواند جريان هاى سنگين را عبور دهد. اين موضوع باعث افزايش عمر تجهيزات و جلوگيرى از خطراتى مانند سوختگى، آتش سوزى يا قطع مدار مى شود.
۲. كاهش افت ولتاژ و تلفات انرژى
چون رسانايى شينه بيشتر از سيم است، مقاومت الكتريكى كمترى دارد و اين موضوع باعث كاهش تلفات انرژى و افزايش بازده سيستم مى شود.
۳. ايمنى بسيار بالا
اتصالات با شينه در مقايسه با سيم كشى بسيار مطمئن تر است، زيرا از لرزش، جرقه و داغ شدگى جلوگيرى مى شود. اين موضوع در تابلو هاى با جريان بالا بسيار حياتى است.
۴. نظم دادن به داخل تابلو برق
شينه كشى باعث مى شود مسير هاى برق كاملا مرتب، تفكيك شده و قابل تشخيص باشند. اين موضوع در عيب يابى و سرويس دوره اى اهميت زيادى دارد.
۵. امكان اتصال تعداد زياد مصرف كننده
به دليل سطح وسيع و ساختار مقاوم، شينه اين امكان را فراهم مى كند كه چندين كابل يا خروجى به شكل كاملا استاندارد به آن متصل شود.
۶. كاهش خطر اتصال كوتاه
شينه به دليل ساختار يكپارچه، خطر اتصال بين سيم ها يا كانكتور ها را كاهش مى دهد.
۷. افزايش طول عمر تابلو برق و تجهيزات
جريان يكنواخت، افت ولتاژ كم، حرارت كنترل شده و اتصالات قوى باعث مى شود كل سيستم عمر بيشتر و راندمان بالاترى داشته باشد.
مراحل شينه كشى در تابلو برق
براى داشتن شينه كشى استاندارد، مراحل زير با دقت انجام مى شود:
۱. انتخاب جنس مناسب شينه
با توجه به جريان مصرفى، محيط نصب و نوع تابلو، جنس مس يا آلومينيوم انتخاب مى شود.
۲. محاسبه سطح مقطع شينه
براساس جريان طراحى، استاندارد هاى IEC و درجه حرارتى مورد نظر، سطح مقطع شينه محاسبه مى گردد.
۳. برش، پانچ و فرم دهى شينه
شينه بايد با دستگاه مخصوص بر اساس نقشه تابلو خم و پانچ شود تا اتصال ها دقيق و محكم باشند.
۴. استفاده از روكش و عايق استاندارد
عايق كارى شينه براى پيشگيرى از برق گرفتگى و اتصال كوتاه ضرورى است.
۵. نصب شينه ها داخل تابلو
شينه ها با فاصله مناسب و روى پايه هاى عايق مقاوم نصب مى شوند تا در برابر فشار و حرارت پايدار باشند.
۶. اتصال تجهيزات و مدار ها به شينه
تمام كليد ها، كابل ها، فيوز ها و تجهيزات تابلو به شينه متصل مى شوند و مسير هاى فاز، نول و ارت كاملا از يكديگر جدا مى گردند.
چرا مس بهترین انتخاب برای شینه است؟
شينه مسى به دليل رسانايى بالا و مقاومت حرارتى كمتر، در تابلو هاى اصلى، كارخانه ها، پست هاى برق و تابلو هاى با جريان سنگين استفاده مى شود.
مزيت هاى مهم شينه مسى:
- رسانايى بهتر از آلومينيوم
- تحمل حرارتى بالا
- مقاومت در برابر خوردگى
- ابعاد كوچك تر نسبت به آلومينيوم براى جريان يكسان
- كاهش تلفات برق
كاربرد شينه در تابلو هاى برق
شينه در بخش هاى مختلف تابلو استفاده مى شود:
- تابلو هاى توزيع
- تابلو هاى اصلى برق كارخانه
- تابلو ساختمانى
- تابلو كنترل موتور
- تابلو هاى بانك خازن
- پست هاى برق
- تابلو ATS و ژنراتور
در هر يك از اين موارد، هدف توزيع مناسب برق و انتقال جريان با ايمنى بالا است.
شينه يا باسبار يكى از مهم ترين اجزاى تابلو برق است كه نقش اساسى در انتقال جريان، افزايش ايمنى، كاهش تلفات و بهبود راندمان سيستم دارد. شينه كشى استاندارد باعث منظم شدن تابلو، جلوگيرى از اتصال كوتاه، كاهش خطرات برق گرفتگى و بالا رفتن عمر تجهيزات مى شود. به همين دليل در همه تابلو هاى صنعتى و ساختمانى، استفاده از شينه به عنوان بهترين روش توزيع جريان توصيه مى شود.
مشاوره رایگان واحد فنی تولید و اجرای باسداکت: ۰۹۱۲۸۰۹۸۵۳۵
قسمت فروش باس داکت : ۰۴۱۳۲۴۶۰۱۱۹
پروژه های اجرا شده باس داکت توسط شرکت لاتون الکتریک
بدون دیدگاه